Trương Hoành Cừ bảo: Quỷ thần là lương năng của hai khí; [Trình] Y Xuyên nghĩ quỷ thần là diệu dụng... Lão Cư Sĩ Lý Bỉnh Nam | Dịch Giả :Cư Sĩ Bửu Quang Tự đệ tử Như Hòa | Xem: 78


Câu Hỏi

Châu Tử (Châu Hy) cho rằng: Quỷ thần là hai khí Âm và Dương qua lại, mở rộng ra hay rút gọn lại, hợp hay tán; [Trương] Hoành Cừ bảo: Quỷ thần là lương năng của hai khí; [Trình] Y Xuyên nghĩ quỷ thần là diệu dụng của trời đất, nhưng họ đều bài xích thuyết lục đạo luân hồi của Phật giáo. Các ông ấy thấy Lý tinh xác, nhưng tôi thường thấy hai ông [Châu và Trình] bài bác mạnh mẽ nhất, vì cớ gì mà nẩy sanh hai thứ Đoạn Kiến ấy? (Chung Quân Lương hỏi)

Trả Lời

Các ông ấy nói quỷ thần là hai khí Âm Dương, hoặc là diệu dụng của thiên địa, chẳng giống như Tây học thuần chuộng duy vật, nên vẫn chẳng thể nói họ là Đoạn Kiến. Hỏi xem hai thứ khí Âm Dương ấy rốt cuộc là gì? Đã thừa nhận có hai khí, bất quá là danh từ khác biệt mà thôi! Lại hỏi diệu dụng là gì? Dụng ắt phải nương vào Thể, nên cũng là danh từ sai khác, chứ thật ra đều là công nhận có những chuyện ấy! Kinh sách Nho Gia chưa hề nói chẳng có quỷ thần. Kinh Thi, kinh Dịch, truyện, sử đều có ghi chép, kiểm đọc sẽ thấy rõ rành rành! Khổng Tử trọn chẳng nói là không [có quỷ thần], mà Tống Nho cũng chẳng nói! Đó là những lời lẽ do các học phái đề ra, chẳng phải là cái học truyền thừa trong Nho Tông! Tuy các ông ấy đã từng đọc kinh Phật, nhưng đều không thấu hiểu tinh tường, lại còn ngoài mặt bài xích, trong tâm ngấm ngầm chấp nhận. [Họ nói những câu như] tĩnh tọa, đàm tánh, xét ra, học vấn và lời lẽ của họ, đại loại là [vay mượn] từ ngữ lục nhà Thiền, có lẽ là có nỗi khổ tâm riêng, [họ phải thốt ra những lời báng Phật] là vì bị nếp suy nghĩ thịnh hành thời ấy lung lạc đó chăng?