Pháp Tạng Bộ
(法藏部) Phạm: Dharmaguptaka. Pàli: Dhammaguttika. Cũng gọi Đàm vô khuất đa ca, Đàm ma quật đa, Đạt ma cập đa, Đàm vô đức bộ, Pháp hộ bộ, Pháp mật bộ, Pháp chính bộ, Pháp kính bộ. Tên của 1 phái thuộc Thượng tọa bộ, 1 trong 20 bộ phái Tiểu thừa. Về nguồn gốc phát sinh ra bộ này, có nhiều thuyết khác nhau: Theo thuyết của luận Dị bộ tông luân thì trong khoảng 300 năm sau đức Phật nhập diệt, Pháp tạng bộ đã từ Hóa địa bộ phân phái ra (khoảng 184-84 trước Tây lịch kỉ nguyên), còn kinh Xá lợi phất vấn và Phật giáo sử Ấn độ (Tàranàtha) thì đều chủ trương bộ này phân phái ra từ Thuyết nhất thiết hữu bộ. Trong Giáo đoàn phân liệt tường thuyết(Nói rõ về sự chia rẽ của Giáo đoàn) do Luận sư Thanh biện (Phạm:Bhavya), người Nam Ấn độ, soạn vào thế kỉ VI Tây lịch, có nêu ra 3 thuyết, trong đó, thuyết thứ nhất cho rằng Pháp bộ tạng trực tiếp từ Thượng tọa bộ phân phái ra, còn thuyết thứ 2 và thứ 3 thì đều chủ trương từ Phân biệt thuyết bộ chia ra. Về nguồn gốc tên gọi của bộ này, theo chú thích trong kinh Văn thù sư lợi vấn quyển hạ, Bộ chấp dị luận sớ và Dị bộ tông luân luận thuật kí, thì bộ chủ của bộ này tên là Pháp tạng, vả lại, chữ Tạng hàm chứa ý nghĩa hộ trì Chính pháp, vì thế đặt tên là Pháp tạng bộ. Nhưng, kinh Xá lợi phất vấn thì cho rằng ngài Mục kiền la ưu bà đề xá là Tổ của phái này. Trên phương diện giáo nghĩa, Pháp tạng bộ lập thuyết 5 tạng và 4 tướng. -Năm tạng: Kinh tạng, Luật tạng, Luận tạng, Cấm chú tạng và Bồ tát tạng. -Bốn tướng: Sinh tướng, Trụ tướng, Dị tướng và Diệt tướng. Trong đó, Sinh, Trụ, Dị là hữu vi, còn Diệt thì thuộc Vô vi. Cứ theo luận Dị bộ tông luân thì tông nghĩa chủ yếu của bộ này gồm có: 1. Sự giải thoát của Phật và Nhị thừa tuy giống nhau, nhưng Thánh đạo thì có khác. 2. Các ngoại đạo không có khả năng chứng được 5 thần thông. 3. Thân của các bậc A la hán đều là vô lậu. 4. Đức Phật chú trọng ở Tăng đoàn, bởi thế, xây dựng tháp Phật được quả báo rất lớn. Còn những chủ trương khác của bộ này đại khái cũng giống với các chủ trương của Đại chúng bộ. Luật điển của Pháp tạng bộ là luật Tứ phần, chư tăng thuộc bộ này mặc ca sa màu đen, có thuyết cho rằng áo màu đỏ. Pháp tạng bộ đặc biệt xem trọng tạng Bồ tát và tạng Cấm chú, đây chính là nguồn gốc của Mật giáo Đại thừa sau này. [X. kinh Đại phương đẳng đại tập Q.22; kinh Tì ni mẫu Q.6; Đại tỉ khưu tam thiên uy nghi Q.hạ; luận Đại tì bà sa Q.1, 3, 9; Tam luận huyền nghĩa; Đại thừa pháp uyển nghĩa lâm chương Q.1, phần đầu; Đại đường tây vực kí Q.12; Xuất tam tạng kí tập Q.3]. (xt. Thượng Tọa Bộ, Tiểu Thừa Nhị Thập Bộ).